धरान, किरात याक्थुङ चुम्लुङ, उपमहानगर समिति धरानले किरात लिम्बू समुदायको मौलिक, सांस्कृतिक तथा धार्मिक पहिचानको मुख्य चाड चासोक तङनाम (न्वागी पूजा) यस वर्ष पनि विधिवत् रूपमा मनाउने तयारी पूरा गरेको छ। मंसिर १८ देखि २२ गतेसम्म धरान-१५ स्थित चुम्लुङ हिममा विशेष सांस्कृतिक, धार्मिक, खेलकुद तथा सामाजिक कार्यक्रमहरू सञ्चालन गरिने आयोजकले जनाएको छ।
चासोक तङनाम: प्रकृति, कृतज्ञता र कृषि-संस्कृतिसँग जोडिएको पर्व : लिम्बू समुदायमा चासोक तङनाम नयाँ अन्न भित्र्याउने र देव-देवीप्रति कृतज्ञता व्यक्त गर्ने पर्वको रूपमा चिनिन्छ। आदिकालमा सावा येत्हाङहरूले तागेरा निङवाफु माङसँग प्रार्थना गरेपछि अन्नबालीका बीउ पाएको कथा लिम्बू मुन्धुममा उल्लेख छ।
नयाँ अन्न पहिलोपटक देवी-देवतामा चढाएर मात्र खाने परम्परा-न्वागी-यसैबाट सुरु भएको मानिन्छ।
यो पर्व तीन मुख्य आधारमा स्थापित छ:
१) प्रकृतिपूजा: अन्नबाली, हावा, पानी, सूर्य, भू-भाग र वातावरणप्रति आभार व्यक्त गर्ने परम्परा।
२) आत्मशुद्धि: घर-परिवार, पशुधन, कृषि औजार तथा देव-देवतामा अर्पण गरी मन-आत्मालाई शुद्ध बनाउने प्रक्रिया।
३) सामाजिक ऐक्यबद्धता: पुस्ताअनुसारको भेटघाट, भाइचारा, मेलमिलाप र सामुदायिक एकता मजबुत बनाउने सांस्कृतिक अभ्यास।
लिम्बू समाजमा विश्वास गरिन्छ, देवलाई चढाउनु अघि नयाँ अन्न खाएमा रोग, बाधा र अशुभ हुन सक्छ। त्यसैले पूजापछि मात्र नयाँ अन्न ग्रहण गर्ने विधि आजसम्म कायम छ।
पूजामा गरिने प्रमुख देवी-देवता:
- युमा साम्माङ: मातृशक्ति र आदिदेवी
- थेबा साम्माङ: पितृदेवता र वीर्य-शक्ति
- कइकुदाप / ताप्फेङना: शिकारी वन-देवता
- मिसेक: बाधा नाशक शक्ति
- थुङ्दाङवा: सूर्य र प्रकृति-अनुग्रह
- हिम साम्माङ (काप्पोबा): घर-रक्षक
- फाक्पुरा, चखोबा: सहयोगी देवता
थानमा नयाँ अन्न, जाँड (साप्तोक), चिउरा, फलफूल, धूप, अक्षता आदि अर्पण गरिन्छ।
समितिका अध्यक्ष तिर्थ राज मादेम्बाले भने, “चासोक तङनाम प्रकृति, पूर्वज र संस्कृतिप्रति कृतज्ञता व्यक्त गर्ने महत्वपूर्ण अवसर हो। आधुनिक परिवेशमा पनि हाम्रो पहिचान सुरक्षित राख्दै चासोक तङनाम मनाउनु हाम्रो सामूहिक दायित्व हो। देश–विदेशमा रहेका सम्पूर्ण दाजुभाइ–दिदीबहिनीलाई सुख, शान्ति र समृद्धिको शुभकामना व्यक्त गर्दछौं।”
कार्यक्रम संचालनका लागि करिब ६ लाख ४० हजार रुपैयाँ खर्च हुने अनुमान समितिले सार्वजनिक गरेको छ, जसमा तङसिङ अनुष्ठान, खाना-नास्ता, कलाकार खर्च, साउन्ड सिस्टम, प्रमाणपत्र/फ्रेम र अन्य प्राविधिक व्यवस्थापन समावेश छन्।
किरात याक्थुङ चुम्लुङले यस वर्ष कार्यक्रमलाई अझ व्यवस्थित, विषयगत र समावेशी बनाइएको जनाएको छ।
विस्तृत तालिका यसप्रकार छ: चासोक तङनाम २०८२ को कार्यक्रम मंसिर १७ गते बुधबार बिहान ७:०० बजे विजयपुर (धरान-१४) र शिरिजङ्गा चोक (धरान-८) क्षेत्रका सरसफाइ अभियानसँग सुरुवात हुनेछ। त्यसपछि मंसिर १८ गते बिहिबार बिहान ६:०० बजे चासोक पूजा तथा शिरिजङ्गा सालिकमा माल्यार्पण, बिहान ७:०० बजे छाता चौकबाट याली जुलुस, बिहान ९:०० बजे तङसिङ अनुष्ठान र बेलुकी ७:०० बजे सांस्कृतिक साँझ आयोजना गरिनेछ। मंसिर १९ गते शुक्रबार बिहान ११:०० बजे औपचारिक उद्घाटन र बाल-कलाकारहरूको सांस्कृतिक प्रस्तुति हुनेछ। मंसिर २० गते शनिबार बिहान ९:०० बजेबाट ४:०० बजेसम्म केलाङ (च्याब्रुङ) नृत्य, यलाङ, पालाम र न्याली कार्यक्रम सञ्चालन हुनेछ। मंसिर २१ गते आइतबार बिहान ९:०० देखि ५:०० बजेसम्म पक्लुङ लेप्पा, तोङ-आप्मा, लि-आप्माजस्ता याक्थुङजन्य खेलहरू र एकदिने निःशुल्क आँखा परीक्षण शिविर सञ्चालन गरिनेछ। अन्त्यमा मंसिर २२ गते सोमबार बिहान ९:०० देखि ३:०० बजेसम्म आदिवासी जनजाति महासंघअन्तर्गतका विभिन्न समुदायका साकेला, हुर्रा, लासे, तामाङ सेलोलगायत सांस्कृतिक प्रस्तुति तथा तरेजा (पाहुना खाना) कार्यक्रमसहित समापन हुनेछ। यससँगै हरेक दिन बेलुकी ५:०० देखि राति १०:३० बजेसम्म विशेष सांस्कृतिक कार्यक्रम पनि निरन्तर सञ्चालन हुनेछ।
यस वर्षको चासोकले के दिन्छ?
- लिम्बू समुदायको सांस्कृतिक पहिचानको पुनःस्थापना
- युवा पुस्तामा संस्कृति-गौरवको जागरण
- सामुदायिक स्वास्थ्य (निःशुल्क आँखा शिविर)
- पर्यटन तथा आर्थिक गतिविधिको वृद्धि
- विभिन्न जातजातिबीच सहकार्य र सांस्कृतिक आदान-प्रदान
चासोक तङनाम २०८२ केवल एक धार्मिक पर्व मात्र नभई किरात लिम्बू समुदायको अस्तित्व, इतिहास, प्रकृतिसँगको नाता र भविष्य पुस्तालाई ज्ञान–संस्कृति हस्तान्तरण गर्ने माध्यम पनि बनेको छ। सिङ्गो समाजलाई एकताको सन्देश दिने यस पर्वले धरान र आसपासको समुदायलाई थप ऊर्जाशील र उत्साहपूर्ण बनाउने अपेक्षा गरिएको छ। 
